راهنمای تجارت خارجی ثروتسازان دیجیتال
بارنامه چیست و چه انواعی دارد؟
بارنامه (Bill of Lading) مهمترین سند حمل دریایی است: رسید دریافت کالا، قرارداد حمل و سند مالکیت، هر سه در یک سند. شناخت انواع آن از گرو ماندن بار و اختلافات پرداخت جلوگیری میکند.
- رسید کالا
- قرارداد حمل
- سند مالکیت
- قابل انتقال
کالا
گیرنده
BILL OF LADING
No. 0909-3210-01
مالکیت
کالایی که روی کشتی است، در دست هیچکس نیست؛ بارنامه جای آن را میگیرد. بانک فقط با دیدن بارنامه پول LC را پرداخت میکند، خریدار فقط با ارائهٔ اصل آن بار را تحویل میگیرد و بیمهگر فقط با استناد به آن خسارت میدهد.
سه نقش بارنامه — رسید، قرارداد، مالکیت — در یک سند جمع شدهاند و همین، آن را از همهٔ اسناد حمل متمایز میکند.
سه نقش اصلی بارنامه
رسید دریافت کالا01
قرارداد حمل02
سند مالکیت03
راهنمای تجارت خارجی ثروتسازان دیجیتال
سه نقش اصلی بارنامه
01
رسید دریافت کالا
شرکت کشتیرانی تأیید میکند کالا با مشخصات اعلامشده (تعداد، وزن، ظاهر) تحویل گرفته شده است.
02
قرارداد حمل
شرایط حمل: مبدأ، مقصد، اینکوترمز، مسئولیتها و محدودیتهای شرکت کشتیرانی در پشت سند درج میشود.
03
سند مالکیت
فقط دارندهٔ اصل بارنامه میتواند بار را تحویل بگیرد؛ این ویژگی، پایهٔ اعتبار اسنادی (LC) است.
راهنمای تجارت خارجی ثروتسازان دیجیتال
هشت نوع بارنامه
هر جفت از این انواع، یک انتخاب را نشان میدهد؛ مهم این است که بدانید در کدام معامله از کدام استفاده کنید.
ORIG01
بارنامهٔ اصلی (Original B/L)
سه نسخهٔ اصل معمولاً صادر میشود؛ تحویل بار فقط با یک نسخهٔ اصل ارائهشده صورت میگیرد و بقیه بیاعتبار میشوند.
SEAW02
سیوی بیل (Sea Waybill)
غیرقابل انتقال: بار به گیرندهٔ نامبرده تحویل میشود بدون نیاز به اصل سند؛ سریعتر اما بدون امنیت مالکیت.
NEGO03
قابل انتقال (To Order)
با ظهرنویسی قابل انتقال به شخص دیگر است؛ ستون فقرات تجارت با LC.
STRA04
مستقیم (Straight B/L)
غیرقابل انتقال: فقط گیرندهٔ مشخصشده میتواند بار را بگیرد؛ برای محمولههای خانوادگی و مطمئن.
CLN05
تمیز (Clean B/L)
بدون هیچ یادداشتی دربارهٔ آسیب یا کمبود؛ شرط تقریباً همهٔ اعتبارات اسنادی.
CLAU06
معیوب (Claused B/L)
حاوی یادداشت (مثلاً «۵ بسته آسیبدیده»). بانکها معمولاً آن را در LC نمیپذیرند.
MULT07
چندوجهی (Multimodal B/L)
یک سند برای ترکیب چند روش حمل (دریایی + زمینی + ریلی) از یک نقطه تا نقطهٔ دیگر.
H&M08
حوالهٔ اصلی و فرعی (House / Master)
باربری برای مشتری حوالهٔ فرعی (House) صادر میکند و کشتیرانی برای باربری حوالهٔ اصلی (Master)؛ با هم جفت میشوند.
راهنمای تجارت خارجی ثروتسازان دیجیتال
قبل از پذیرش بارنامه، این چهار مورد را چک کنید
01فرستنده و گیرنده
املای دقیق نامها و آدرسها؛ یک حرف اشتباه یعنی ترخیص با دردسر.
02شرح کالا
تعداد بستهها، وزن و شرح باید با فاکتور و پکینگ یکسان باشد.
03بندر مبدأ و مقصد
نام رسمی بندرها و تاریخ بارگیری را با قرارداد تطبیق دهید.
04شرایط حمل و پرداخت
«Freight Prepaid» یا «Collect» باید با اینکوترمز قرارداد هماهنگ باشد.
اعداد و ارقام کلیدی
- نسخهٔ اصل بارنامه در بیشتر محمولهها
- ۰
- نقش در یک سند: رسید، قرارداد، مالکیت
- ۰
- نوع رایج بارنامه
- ۰
- نسخهٔ اصل برای تحویل بار کافی است
- ۰
نسخهٔ اصل بارنامه در بیشتر محمولهها
نقش در یک سند: رسید، قرارداد، مالکیت
نوع رایج بارنامه
نسخهٔ اصل برای تحویل بار کافی است
پرسشهای پرتکرار
بارنامه با بارنامهٔ هوایی چه فرقی دارد؟
بارنامه سند مالکیت است و قابل انتقال؛ AWB فقط رسید و قرارداد است و سند مالکیت نیست.
اگر بارنامه را گم کنم چه میشود؟
برای اصل گمشده، شرکت کشتیرانی معمولاً با ضمانتنامهٔ بانکی (Letter of Indemnity) بار را ترخیص میکند؛ فرایندی پرهزینه و زمانبر.
چند نسخهٔ اصل بارنامه معمول است؟
معمولاً سه نسخهٔ اصل. روی سند تعداد نسخهها درج میشود؛ تحویل بار با یک اصل انجام میشود.
بارنامهٔ الکترونیکی (eBL) معتبر است؟
بله؛ با پلتفرمهای مورد تأیید (مثل GSBN و essDOCS) eBL بهسرعت در حال گسترش است و در برخی خطوط کشتیرانی استاندارد شده.
بارنامهٔ چندوجهی چه زمانی لازم است؟
وقتی کالا با ترکیب روشها (دریایی + زمینی) سفر میکند و میخواهید یک سند واحد از مبدأ تا مقصد داشته باشید.
میخواهید مطمئن شوید بارنامهتان درست است؟
کارشناسان اسناد ما پیش از ارسال به بانک، بارنامهٔ شما را رایگان بررسی میکنند تا در LC رد نشود.